Sâu keo mùa thu- loài sâu hại mới xâm nhập ở nước ta

19/09/2019
Sâu keo mùa thu (Spodoptera frugiperda), đây là loài sâu hại mới xâm nhập, gây hại nặng cho ngô (bắp) và nhiều loại cây trồng khác. Hiện nay, sâu keo mùa thu (SKMT) đã xuất hiện và gây hại cục bộ tại một số tỉnh phía Bắc, Bắc Trung bộ và Duyên hải Nam Trung bộ. Đến tháng 7/2019 ở Nam Bộ có 12/19 tỉnh /thành phố có sự xuất hiện của SKMT, hiện nay tại Kiên Giang chưa thấy sự hiện diện và gây hại của SKMT. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang tiếp tục điều tra và thông tin rộng rãi về đặc tính sinh học, quy luật phát sinh gây hại cũng như các biện pháp kỹ thuật phòng chống SKMT cho cán bộ kỹ thuật để hạn chế sự gây hại do sâu gây ra. Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật đã gởi Tờ trình số 172/TTr- CCTTBVTV ngày 19 tháng 08 năm 2019 tham mưu cho Sở Nông nghiệp &PTNT ra Quyết định số 829/QĐ- SNNPTNT ngày 28 tháng 08 năm 2019 về việc thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống SKMT hại bắp trên địa bàn tỉnh.

Sâu keo mùa thu là loại sâu hại mới, có các đặc tính của loài sâu nguy hiểm: khả năng di chuyển rất xa, phát tán mạnh mẽ, khả năng sinh sản rất cao, vòng đời sâu ngắn, có nhiều lứa và thời gian các lứa sâu đan xen nhau, sâu rất phàm ăn, khả năng kháng thuốc rất nhanh, gây nguy hiểm cho ngành trồng trọt và rất khó khăn trong phòng ngừa và kiểm soát. SKMT là loài sâu hại đa thực, chúng có thể gây hại trên 80 loài thực vật, bao gồm: ngô, lúa, lúa miến, kê, đậu phộng, mía, cây rau và bông... Tuy nhiên chúng ưa thích nhất là cây ngô, nhất là ngô ngọt và ngô rau. Chính vì vậy cần có biện pháp quản lý kịp thời và hiệu quả. Dự báo trong thời gian tới, SKMT sẽ tiếp tục phát sinh gây hại cây ngô trên diện rộng, nguy cơ giảm năng suất và sản lượng nếu không được phòng, chống kịp thời. Để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do SKMT gây ra trong sản xuất ngô, Bộ Nông nghiệp & PTNT đã ra Chỉ thị số 4962/CT-BNN-BVTV ngày 15 tháng 7 năm 2019, đồng thời UBND tỉnh Kiên Giang cũng ra công văn số 4259/VP-KTCN ngày 19/7/2019 về việc tăng cường công tác phòng, chống SKMT hại ngô. Các giải pháp phòng chống bao gồm: Thực hiện tốt công tác điều tra phát hiện, hướng dẫn nông dân chủ động phòng trừ theo quy trình kỹ thuật đã được Cục Bảo vệ thực vật ban hành; Tổ chức thông tin tuyên truyền về đặc tính sinh học, quy luật phát sinh gây hại cũng như các biện pháp kỹ thuật phòng chống SKMT cho cán bộ ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật, khuyến nông và nông dân.

Vòng đời SKMT khoảng 30 ngày vào mùa hè, 60 ngày vào mùa xuân và mùa thu và 80 - 90 ngày trong mùa đông. Trứng được đẻ thành bọc, mỗi bọc 150-200 trứng, quả trứng có hình cầu, có lớp tơ mịn màu vàng nhạt bao phủ bên ngoài. Giai đoạn trứng từ 2 - 3 ngày. Ấu trùng có màu xanh nhạt đến nâu sẫm, ấu trùng có 6 tuổi, ở giai đoạn tuổi 6 ấu trùng dài 3-4 cm. Khi nở, chúng có màu xanh với các vạch và đốm màu đen, và khi chúng lớn lên, chúng vẫn giữ được màu xanh lá cây hoặc trở thành màu nâu và có các vạch đen và đường xoắn ốc màu đen. Trên tráng sâu non tuổi lớn nhìn rõ hình chữ Y ngược màu vàng, mặt lưng màu đen có lông cứng dài. Trên mặt lưng đốt bụng cuối có bốn đốm đen được sắp xếp thành hình vuông trong khi các đốt khác có 4 đốm đen xếp thành hình thang. Nhộng được làm trong đất, dạng nhộng bọc, có màu nâu sáng bóng. Thời gian nhộng là khoảng 8 - 9 ngày trong mùa hè. Con trưởng thành hoạt động mạnh về đêm. Thời gian sống của con trưởng thành từ 7 - 21 ngày (trung bình khoảng 10 ngày).

 Thành trùng

 

Ấu trùng

 

Sự gây hại của Sâu keo mùa thu


Biện pháp phòng chống: Để phòng chống SKMT cần áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp:

- Biện pháp canh tác: Làm sạch cỏ dại xung quanh vườn trồng ngô để hạn chế nơi trú ẩn của sâu. Làm đất, phơi đất khô để ấu trùng, nhộng trong đất chết hoặc dễ dàng bị thiên địch tiêu diệt.

- Biện pháp thủ công: Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, đặc biệt ở giai đoạn ngô 3-6 lá để phát hiện ổ trứng, ngắt tiêu hủy.

- Biện pháp sinh học: Sử dụng nấm xanh, nấm trắng, vi khuẩn Bt để phun sâu khi tuổi nhỏ, nhân thả ong ký sinh trứng (ong mắt đỏ,…).

- Biện pháp bẫy, bả: Sử dụng bẫy dính màu vàng có pheromone giới tính, bẩy chua ngọt hoặc bẩy đèn để diệt trưởng thành.

- Biện pháp hóa học: có thể sử dụng các thuốc bảo vệ thực vật có hoạt chất: Indoxacarb, Lufenuron, Spinetoram…, chú ý phun khi sâu còn tuổi nhỏ và cần tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng.

KS. Nguyễn Thị Thu Nguyệt - Chi cục Trồng trọt & BVTV Kiên Giang
Thư viện ảnh
Nghề vá lưới truyền thống ấp Vĩnh Quới, xã Vĩnh Hòa Phú
Khóm Tắc Cậu
Nông thôn Châu Thành
Video
Web liên kết
Quảng cáo