Một số lưu ý trong trồng màu trên bờ vuông tôm vùng U Minh Thượng, Kiên Giang

30/09/2019
Trong những năm gần đây ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang đẩy mạnh triển khai thực hiện việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp, quy hoạch vùng sản xuất trọng điểm thích hợp chuyển từ lúa 2 vụ kém hiệu quả sang canh tác lúa - tôm nhằm gia tăng hiệu quả kinh tế. Trong đó, vùng U Minh Thượng chuyển dịch khá mạnh, hiện nay bà con nông dân tận dụng các bờ bao vuông tôm để trồng thêm rau màu để tăng thêm thu nhập, chủ yếu là dưa gang và bí đao mang lại hiệu quả cao.

 

 

Hình 1. Dưa gang được trồng trên bờ vuông tôm tại huyện U Minh Thượng(Ảnh chụp ngày 15/9/2019)

Do tận dụng bờ vuông tôm để trồng rau màu tăng thêm thu nhập nên bà con nông dân cũng ít quan tâm chăm sóc dễ phát sinh dịch hại gây hại nặng làm ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất. Để đảm bảo vụ mùa thành công, đảm bảo năng suất rau màu (dưa gang, bí đao) bà con nông dân cần lưu ý một số dịch hại có thể xuất hiện và gây hại như:

1. Bệnh đốm phấn, sương mai

Bệnh gây hại chủ yếu trên lá. Ở mặt trên lá, đốm bệnh lúc đầu nhỏ, có màu xanh nhạt, sau đó biến dần sang màu vàng rồi màu nâu nhạt và thường bị giới hạn giữa các gân phụ của lá, nên đốm bệnh có dạng hình góc cạnh.

Trong điều kiện ẩm ướt, nấm tạo ra lớp phấn màu xám đậm hoặc tím đỏ ở mặt dưới lá nơi có vết bệnh. Lớp phấn này là khối đính bào tử của nấm. Lá bị vàng khi có nhiều đốm, các đốm này sẽ liên kết lại tạo thành những vùng cháy màu nâu nhạt và mô bệnh dễ bị vỡ (rách). Cây nhiễm nặng có thể chết và cho trái kém giá trị. Trái ít bị tấn công, nhưng trái sẽ nhỏ và có vị nhạt.

 

Hình 2. Bệnh đốm phấn, sương mai (Nguồn: Trần Thị Ba)

Biện pháp phòng trị: Tuyển chọn những giống ít nhiễm để trồng.Tiêu hủy xác lá cây bệnh, nhất là sau mỗi mùa vụ.Tránh để các lá gốc tiếp xúc đất.Phun ngừa hay phun sớm khi bệnh chớm phát bằng các loại thuốc: Copper zinc ở nồng độ 0,2%. Một số loại thuốc có thể sử dụng như: Stifano 5.5SL, Insuran 50WG,…

2. Bệnh héo cây con, héo khô

- Ở cây con: Cổ thân bị úng và teo tóp lại. Rễ vàng và thối, cây bị ngả ngang nhưng lá vẫn còn xanh tươi, sau đó, lá mới héo dần, làm cây con chết.

- Ở cây lớn: Bệnh xâm nhiễm ở thân, nhất là ở phần gốc thân, làm cho mô vỏ bị thối nâu hoặc nâu đen, viền vùng thối không đều và có màu nâu đỏ, vết bệnh hơi lõm sâu vào và thân bị nứt ra. Lá héo khô rồi rụng dần. Bệnh có thể tấn công trái, làm lở trái.Bệnh được nhận diện dễ dàng nhờ vào dấu hiệu của bệnh, đó là các sợi nấm và hạch nấm, chúng phát triển ngay trên vết bệnh của gốc thân, lan dần lên thân và vùng đất quanh gốc cây. Rễ thối và thường có màu nâu đỏ.

Hình 3. (A) Cây con bị nấm bệnh tấn công; (B) Bệnh tấn công 

ở giai đoạn phát triển thân lá; (C); (D); (E) Bệnh gây thối gốc cây;

 (F) Nấm bệnh hại gốc tạo hạch và tơ nấm (Nguồn: Trần Thị Ba)

Biện pháp phòng trị: Vệ sinh đồng ruộng. Trước và sau vụ mùa, nên gom các xác bả cây và cỏ dại để thiêu đốt hoặc chôn sâu, nhất là ở những nơi đã bị nhiễm bệnh nặng. Nếu có điều kiện nên phơi đất.Luân canh cây trồng.Phun thuốc phòng trị định kỳ 7-10 ngày/lần bằng một trong các loại thuốc sau: Hope Life 450WP, Miksabe 100WP, Kozuma 3SL, 5WP, 8SL,…

3. Bệnh khảm

Chồi ngọn hơi bị chùn lại, lá đọt nhỏ hơn ở cây mạnh và hơi biến dạng, bị khãm màu xanh đậm xen xanh nhạt hay khãm xanh vàng.Cây cũng kém phát triển, các lóng dây ngắn hơn bình thường. Triệu chứng trên trái thường không rõ nét, đôi khi trái có màu hơi vàng và có sọc xanh đậm. Bệnh nặng, cây không cho trái hoặc trái nhỏ.

Hình 4. Triệu chứng bệnh khảm trên lá và đọt cây dưa

Biện pháp phòng trị: Loại bỏ ngay các cây bệnh để tránh lây lan.Phun thuốc sát trùng để ngăn ngừa rầy mềm, bọ trĩ truyền bệnh như Ababetter 1.8EC, Abagro 4.0EC, Trebon 30EC,…

Một số loại côn trùng khác như:

Bọ phấn (Bemisia myricae):Bọ trưởng thành dài khoảng 1 mm, màu vàng nhạt, trên cơ thể phủ lớp bột màu trắng. Bọ non màu vàng nhạt hình ô van. Bọ trưởng thành ban ngày đậu ở mặt dưới lá hoạt động nhiều vào sáng sớm và chiều mát, có động thì bay lên cao. Bọ trưởng thành và bọ non chích hút nhựa cây chủ yếu là ở ngọn và các lá non, làm lá có các đốm hoặc vệt màu vàng, mật độ bọ cao có thể làm vàng cả lá, chỉ gân lá còn xanh. Ngoài tác hại trực tiếp, bọ phấn cũng là môi giới lan truyền bệnh khảm (virus) cho cây.

Ruồi đục lá (Liriomyza sativae): Sâu non (ấu trùng) nằm giữa 2 lớp biểu bì ăn phần diệp lục để lại đường đục ngoằn nghèo trên lá. Thường có mật độ cao ở thời kỳ cây ra hoa rộ-quả, vào tháng 3-5 và 9-11 trong năm.

Sâu ăn lá dưa (Diaphania indica): thường có mật độ cao khi cây sinh trưởng tốt sau trồng 25-30 ngày, chúng hại búp, lá non. Gây hại chính ở vụ xuân hè và thu đông sớm.

Rệp Aphis craccivora Koch: Chúng thường xuất hiện trong điều kiện thời tiết khô hanh, hạn hán. Mật độ thường tăng rất nhanh do chúng đẻ ra con, trong năm thường gây hại nặng vào các tháng 3-5 và 9-11 trong năm.

Bọ trĩ (Thrip spp.) Bọ trĩ chích hút dịch ở lá, ngọn, thân non làm lá bị xoăn, cứng và giòn. Trong năm chúng thường có mật độ cao vào các tháng 3-5 và tháng 9-11.

Phòng trừ sâu hại: Trồng với mật độ thích hợp, bón phân cân đối, hợp lý, bảo tồn các loài thiên địch trên đồng (ong, nấm…), vệ sinh tàn dư thực vật sau thu hoạch, làm sạch cỏ dại, luân canh cây trồng, xới đất và phơi đất 2 tuần trước khi trồng để diệt sâu, nhộng, ngắt ổ trứng giảm nguy cơ phát tán sâu non, cắt tỉa lá già, lá bị sâu bệnh tạo sự thông thoáng, trong mùa khô nóng tưới phun mưa để duy trì độ ẩm, mát cho ruộng dưa.Theo dõi phát hiện sớm sâu hại, có thể sử dụng thuốc hóa học có hoạt chất Emamectin hay hỗn hợp các hoạt chất (Chlorantraniliprole + Abamectin) khi cần phun một trong các loại thuốc như: Elincol 12ME, Trebon 30EC, Confidor 100SL, Oshin 20WP, Elsin 10EC, …


 

Ths. Trang Kiên Bush – Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Kiên Giang
Thư viện ảnh
Nghề vá lưới truyền thống ấp Vĩnh Quới, xã Vĩnh Hòa Phú
Khóm Tắc Cậu
Nông thôn Châu Thành
Video
Web liên kết
Quảng cáo