Kết quả quan trắc môi trường đợt 04 năm 2019 (Ngày quan trắc 12/02/2019)

14/02/2019
Ngày 12/02/2019, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã tiến hành quan trắc môi trường đợt 04 năm 2019 tại 20 điểm đầu nguồn cấp nước cho các vùng nuôi tôm nước lợ trọng điểm của 09 huyện, thành phố trong tỉnh và 03 điểm tại vùng nuôi cá lồng bè tập trung của xã Hòn Nghệ, huyện Kiên Lương. Kết quả phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước như sau (có Phụ lục chi tiết kèm theo):

1. Vùng U Minh Thượng

Nhiệt độ: 26 - 28oC, pH: 7,3 - 8,5, độ mặn: 2 - 30‰, độ trong: 15 - 40 cm, độ kiềm: 35,8 - 125,3 mg/l, oxy hòa tan (DO): 4,0 - 5,0 mg/l, ammonia: 0 - 0,08 mg/l, tiêu hao oxy sinh học (BOD5): 3,564 - 5,039 mg/l. Phần lớn các chỉ tiêu hóa, lý môi trường nước tại các điểm quan trắc đều nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép;

Tuy nhiên, có 2/10 điểm quan trắc có độ mặn thấp (từ 2 - 3‰), 4/10 điểm có độ kiềm thấp (35,8 - 53,7 mg/l); nitrite dao động từ 0 - 1,0 mg/l, vượt ngưỡng giới hạn cho phép đối với động vật thủy sản nuôi từ 5 - 20 lần tại 9/10 điểm; phosphate dao động từ 0,1 - 0,5 mg/l, vượt ngưỡng giới hạn cho phép từ 2,5 - 5 lần tại 8/10 điểm quan trắc; không thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của tôm nuôi.

2. Vùng Tây sông Hậu

Nhiệt độ: 28oC, độ trong: 36 - 37 cm, độ kiềm: 71,6 mg/l, hàm lượng oxy hòa tan (DO): 3,0 - 3,5 mg/l, nitrite: 0,015 - 0,025 mg/l, ammonia: 0 mg/l, tiêu hao oxy sinh học: 3,788 - 3,859 mg/l, hàm lượng phosphate 0,01 - 0,03 mg/l, phần lớn các yếu tố nói trên đều trong ngưỡng giới hạn cho phép đối với sự sinh trưởng và phát triển của tôm nuôi;

Tuy nhiên, độ mặn tăng không đáng kể và vẫn duy trì ở mức thấp (0 - 4‰); có 2/3 điểm quan trắc có hàm lượng oxy hòa tan thấp, không thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản.

3. Vùng Tứ giác Long Xuyên

Nhiệt độ: 28 - 29oC, độ mặn: 13 - 24‰, pH: 7,4 - 8,0, độ trong: 25 - 50 cm, độ kiềm (53,7 - 107,4 mg/l), oxy hòa tan (DO): 4,0 - 5,0 mg/l, ammonia: 0 - 0,03 mg/l, phosphate: 0 - 0,25 mg/l, tiêu hao oxy sinh học (BOD5): 3,151 - 4,661 mg/l. Hầu hết thông số đo các chỉ tiêu lý hóa tại các điểm quan trắc nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép và thích hợp cho sự sinh trưởng, phát triển của tôm nước lợ;

Tuy nhiên, có 2/7 điểm có độ kiềm thấp, 4/7 điểm có hàm lượng nitrite và 2/7 điểm có hàm lượng phosphate vượt ngưỡng giới hạn cho phép, không thích hợp cho đời sống của tôm nuôi nước lợ.

4. Vùng nuôi cá lồng bè tập trung của xã Hòn Nghệ - Kiên Lương

Nhiệt độ: 27 - 27,5oC, độ mặn: 25‰ tăng mạnh so với đợt quan quan trắc trước, oxy hòa tan (DO): 8,0 mg/l, hàm lượng NH4+: 0 mg/l, hàm lượng nitrite: 0 mg/l, phosphate: 0 mg/l, hầu hết các chỉ tiêu quan trắc nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép và thích hợp cho cá nuôi lồng bè phát triển.

Mật độ vi khuẩn Vibrio.sp tại các điểm quan trắc của vùng dao động từ 190 - 5.390 cfu/ml. Tại bãi Nam, mật độ vi khuẩn Vibrio.sp rất cao, vượt ngưỡng giới hạn cho phép 05 lần tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các bệnh do vi khuẩn Vibrio sp gây ra cũng như một số bệnh cơ hội do cá giảm sức đề kháng.

5. Nhận định và khuyến cáo chung

Nhận định:

- Tại phần lớn các điểm quan trắc vẫn còn tồn tại một số bất lợi, cần phải lưu ý, xử lý như: độ mặn thấp (5/23 điểm), độ kiềm thấp (6/20 điểm), hàm lượng nitrite cao vượt ngưỡng (13/23 điểm), hàm lượng phosphate cao vượt ngưỡng (10/23 điểm).

- Mật độ Vibrio tổng số giảm nhẹ so với đợt quan trắc trước, vượt ngưỡng giới hạn cho phép đối với đời sống của động vật thủy sinh (> 1.000 CFU/ml) tại 3/20 điểm quan trắc bao gồm: Vàm Thứ 6 Biển (An Biên), kênh 80 Thước (Vĩnh Thuận), cống Rạch Đùng (Kiên Lương).

- Vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus vẫn duy trì sự hiện diện trong 13/20 kênh cấp nước được quan trắc, mật độ tăng nhẹ so với đợt quan trắc trước, mật độ cao nhất là 1.340 CFU/ml tại Vàm Thứ 6 Biển (An Biên).

Giám sát dịch bệnh thụ động:

Từ ngày 31/01 - 14/02/2019 phát hiện thêm 01 ổ dịch bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm nuôi ở ấp Phát Đạt, xã Vân Khánh Tây, huyện An Minh với diện tích thiệt hại là 2,5 ha. Từ đầu năm đến nay đã xảy ra 01 ổ dịch bệnh đốm trắng, 03 ổ dịch bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (tại 04 ấp, 04 xã, 03 huyện) và 02 ao nuôi tôm bị thiệt hại do biến động bất lợi của các yếu tố môi trường. Lũy kế, đến nay tổng diện tích tôm nuôi bị thiệt hại ghi nhận được trên toàn tỉnh là 7,42 ha, trong đó thiệt hại do bệnh: đốm trắng 01 ha, hoại tử gan tụy cấp tính 4,42 ha, do môi trường 02 ha.

Chi cục đã xuất cấp miễn phí 520 kg hóa chất sát trùng Chlorine cho 03 hộ nuôi có tôm bị bệnh để bao vây, tiêu diệt mầm bệnh, hạn chế lây lan.

* Khuyến cáo:

(1) Đối với nuôi tôm nước lợ:

Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn Trung ương: “Trong mùa khô năm 2018-2019, mực nước sông Cửu Long xuống dần ở mức xấp xỉ và thấp hơn TBNN 0,1-0,2m. Xâm nhập mặn vùng cửa sông Nam Bộ khả năng xuất hiện sớm hơn so với năm 2017-2018.  Các địa phương ở khu vực đồng bằng Nam Bộ cần chủ động trong công tác phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn”.

Hiện nay nắng nóng gay gắt, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm cao làm cho tôm nuôi dễ bị sốc và suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh bùng phát, lây lan. Do đó, để bảo vệ diện tích nuôi tôm đã thả giống người nuôi cần phải thực hiện tốt:

- Thực hiện thả giống theo Thông báo số 226/TB-SNNPTNT ngày 14/12/2018 của Sở Nông nghiệp và PTNT về thông báo khung lịch thời vụ thả giống tôm nước lợ năm 2019 và thời vụ cụ thể của từng địa phương, đồng thời theo dõi kết quả quan trắc, cảnh báo môi trường của Chi cục Chăn nuôi và Thú y Kiên Giang về chất lượng nước để lấy nước có chất lượng tốt vào ao.

- Cần bố trí ao chứa, lắng để dự trữ nước và xử lý diệt khuẩn thật kỹ trước khi đưa vào ao nuôi, duy trì mực nước trong ao thích hợp với từng hình thức nuôi để hạn chế sự biến động đột ngột của các yếu tố môi trường gây sốc cho tôm (mực nước trên mặt ruộng nuôi tôm – lúa, QCCT tối thiểu 0,5m).

 - Đối với những vùng nuôi có mật độ vi khuẩn Vibrio tổng số, Vibrio parahaemolyticus ở trên các kênh cấp nước cao, sau khi lấy nước vào ao chứa, lắng cần xử lý diệt khuẩn thật kỹ bằng các loại hóa chất được phép lưu hành trước khi cấp vào ao nuôi.

- Lựa chọn con giống khỏe mạnh, đã qua kiểm dịch, nên mua con giống của những cơ sở sản xuất có uy tín; ngoài việc xét nghiệm các bệnh nguy hiểm do virus cần phải kiểm tra thêm vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus nên áp dụng các biện pháp kiểm tra nhanh chất lượng tôm giống như: sốc formol, sốc nước ngọt trước khi thả. (Sốc formol bằng cách cho tôm giống vào dung dịch formol nồng độ 100-200 ppm, trong 30 giây đến 01 phút để loại bỏ bớt những con mang bệnh, con yếu trước khi thả giống).

Năm 2019 Chi cục Chăn nuôi và Thú y tiếp tục hỗ trợ xét nghiệm bệnh tôm giống miễn phí cho các hộ dân nuôi theo hình thức tôm - lúa, quảng canh, quảng canh cải tiến; các hộ dân có nhu cầu liên hệ với Trạm Chăn nuôi và Thú y địa phương hoặc Trạm Chẩn đoán xét nghiệm tại số 729 Nguyễn Trung Trực, P. An Hòa, Tp. Rạch Giá, Kiên Giang để được hỗ trợ.

- Thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe của tôm, kiểm tra các yếu tố môi trường để kịp thời điều chỉnh nếu cần và khi phát hiện tôm nuôi bị bệnh hoặc biểu hiện bất thường nên báo ngay cho cán bộ thú y địa phương, các hộ nuôi xung quanh, tuyệt đối không được xả nước, tôm của ao nuôi bị bệnh ra ngoài môi trường nếu chưa qua xử lý để tránh lây lan trên diện rộng.

- Độ kiềm, độ pH và nitrit ở những điểm quan trắc ngoài ngưỡng thích hợp phải được quan tâm xử lý tốt để có giá trị thích hợp là: Độ kiềm từ 90 - 130 mg/l đối với tôm sú và 100 - 150 mg/l đối với tôm chân trắng; độ pH thích hợp cho tôm nuôi phát triển là 7,5 - 8,5 và biến thiên pH trong ngày không quá 0,5; hàm lượng nitrite phải <0,05 mg/l.

- Áp dụng mô hình nuôi tôm thâm canh 02 giai đoạn nhằm hạn chế dịch bệnh, đảm bảo ATTP; đẩy mạnh ứng dụng KHCN, kỹ thuật tiên tiến.

(2) Đối với các hộ nuôi cá lồng bè:

Để chủ động trong công tác phòng, chống dịch bênh trên cá nuôi lồng bè, Chi cục Chăn nuôi và Thú y hướng dẫn một số biện pháp như sau:

- Các địa phương có quy hoạch nuôi cá lồng bè ven biển, đảo cần thực hiện đúng quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt về vị trí đặt lồng, số lượng lồng, bảo vệ môi trường khu vực nuôi, ...

- Hướng dẫn người nuôi phải giám sát chặt chẽ tình hình môi trường nước vùng nuôi, thường xuyên theo dõi sức khỏe của cá, phân công người trực canh bè 24/24 giờ để kịp thời phát hiện các hiện tượng bất thường của môi trường nước và đưa ra giải pháp ứng phó thích hợp nhằm hạn chế thiệt hại.

- Hướng dẫn người nuôi tập trung thực hiện tốt quy trình phòng bệnh tổng hợp đã được cơ quan chuyên môn hướng dẫn, tập huấn:

+ Chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, đã được kiểm dịch, kích cỡ đồng đều, cá khỏe mạnh, không bị xây xát. Thức ăn là cá mồi thì phải tươi, rửa cá bằng nước ngọt 2-3 lần trước khi cho cá ăn để loại bỏ các mầm bệnh. Nên sử dụng thức ăn viên dành cho cá để thuận tiện cho việc bổ sung vitamin, khoáng vi lượng để nâng cao sức đề kháng cho cá.

+ Thường xuyên vệ sinh lưới lồng, vùng nuôi để loại bỏ các chất thải, sinh vật bám, tăng lưu lượng trao đổi nước và giảm mật độ vi khuẩn trong lồng;

+ Định kỳ 5-7 ngày tắm cá bằng nước ngọt hoặc nước ngọt có pha formol với nồng độ 200ppm trong thời gian 20 - 30 phút có sục khí liên tục để phòng các bệnh do ký sinh trùng, vi khuẩn cho cá. Thao tác nhẹ nhàng, hạn chế gây ra các xây xát do tác động cơ học;

+ Khi phát hiện cá nuôi bị bệnh, chết hay môi trường nước của vùng nuôi có hiện tượng bất thường nên báo ngay cho UBND xã, Trạm chăn nuôi và Thú y địa phương để được hướng dẫn các biện pháp ứng phó kịp thời nhằm hạn chế thấp nhất ảnh hưởng, thiệt hại.

* Lưu ý: những ngày tới nước lớn sẽ kéo dài từ ngày 15/02/2019 đến ngày 20/02/2019, mực nước cao nhất là 1,2 m, xuất hiện từ 23 giờ 30 phút đến 05 giờ 00 phút tùy theo ngày và từng vùng nuôi. Người nuôi tôm có thể chủ động lấy nước vào ao lắng, xử lý trước khi cấp nước mới vào ao nuôi tôm.

Trên đây là kết quả quan trắc môi trường đợt 04 - 2019, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị các đơn vị liên quan có biện pháp phù hợp hỗ trợ thông báo, thông tin rộng đến các hộ nuôi tôm biết để có biện pháp xử lý thích hợp, chủ động trong sản xuất.

Cần trao đổi thêm thông tin liên hệ Phòng Quản lý dịch bệnh - Chi cục Chăn nuôi và Thú y, điện thoại 0297.800.115.

(Ghi chú: Quan trắc đợt 02 sẽ thực hiện vào ngày 26/02/2019).

Xem số liệu đính kèm
Chi cục Chăn nuôi Thú y
Thư viện ảnh
Nghề vá lưới truyền thống ấp Vĩnh Quới, xã Vĩnh Hòa Phú
Khóm Tắc Cậu
Nông thôn Châu Thành
Video
Web liên kết
Quảng cáo