Sử dụng kỹ thuật canh tác trong công tác phòng trừ dịch hại cây trồng

23/03/2017
Biện pháp canh tác (kỹ thuật canh tác) là một trong các biện pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng. Biện pháp này liên quan đến các tác động của con người từ khi gieo trồng đến khi thu hoạch cây trồng.
Qua thực tiễn của quá trình sản xuất nông nghiệp, các biện pháp kỹ thuật trong quá trình canh tác đều tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới quá trình phát sinh, phát triển và gây hại của các loài dịch hại cây trồng (gồm sâu, bệnh, chuột, cỏ dại, ốc....). Một số biện pháp canh tác được hình thành trong quá trình thâm canh như làm đất, bón phân, chọn giống, điều tiết nước, tăng giảm mật độ cây trồng....đều là các biện pháp canh tác với mục đích tăng năng suất và sản lượng cây trồng trên đơn vị diện tích. Nhưng trong nhiều trường hợp, những biện pháp canh tác lại làm tăng mật độ dịch hại cây trồng. Trong một số trường hợp, một số biện pháp canh tác khi tiến hành trên đồng ruộng lại trực tiếp hoặc gián tiếp tiêu diệt dịch hại cây trồng.
 Trên cơ sở mục đích của sản xuất nông nghiệp có thể phân kỹ thuật canh tác thành 2 nhóm chính:
* Nhóm thứ nhất: Gồm các biện pháp chuyên dùng được tiến hành với mục đích trực tiếp kìm hãm quá trình phát triển và gây hại của dịch hại cây trồng. Ví dụ như biện pháp ngừng bón thúc đạm khi bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn trên cây lúa... khi bệnh chớm xuất hiện sẽ hạn chế quá trình phát triển và gây hại của bệnh.; sử dụng giống kháng bệnh là một trong các giải pháp hiệu quả để phòng một số bệnh nguy hiểm thường gây thành dịch trên một loại cây trồng tại một địa phương trong nhiều năm; rút cạn nước ruộng khi rầy nâu và sâu phao xuất hiện trên ruông lúa sẽ ức chế quá trình tăng mật độ và mức độ thiệt hại của các đối tượng sâu hại này đối với cây lúa; bố trí cơ cấu giống hợp lý sẽ tránh được các cao điểm gây hại của sâu, bệnh....
* Nhóm thứ hai: Gồm các biện pháp kỹ thuật canh tác thông thường được tiến hành trong sản xuất nông nghiệp nhưng lại có tác dụng hạn chế và trực tiếp tiêu diệt dịch hại cây trồng. Ví dụ như biện pháp cầy ải hoặc ngâm dầm sau khi thu hoạch lúa mùa có tác dụng tiêu diệt nguồn sâu đục thân 2 chấm qua đông trong gốc rạ; đối với các loại cây trồng cạn như ngô, rau mầu...., biện pháp làm đất kỹ có tác dụng tiêu diệt sâu non bọ hung, dế mèn, sâu xám và cỏ dại tồn tại trong đất canh tác; điều tiết nước phù hợp trong canh tác lúa sẽ góp phần hạn chế và tiêu diệt cỏ dại trong ruộng lúa; bón phân cân đối và hợp lý, tránh bón thừa đạm sẽ tạo cho cây trồng sinh trưởng khoẻ có tác dụng hạn chế thiệt hại do sâu bệnh gây lên; điều chỉnh thời vụ hợp lý sẽ giảm tới mức thấp nhất thiệt hại của sâu bệnh....
 Biện pháp canh tác đơn lẻ là những biện pháp canh tác có tác dụng trong phòng trừ tổng hợp dịch hại hoặc có tác dụng kìm hãm sự phát triển của dịch hại trên từng cánh đồng cụ thể như bón phân hợp lý khi bệnh xuất hiện, điều chỉnh mật độ cây trồng phù hợp với từng vùng canh tác và giống cây trồng; xử lý đất trước khi gieo trồng....Ngoài ra, một số biện pháp canh tác chỉ có tác dụng khi được áp dụng trên qui mô diện tích lớn qua nhiều năm như các biện pháp luân canh cây trồng, điều chỉnh thời vụ và cơ cấu cây trồng hợp lý mới có tác dụng kìm hãm quá trình phát triển của các loài dịch hại.
 Tuy nhiên, việc thay đổi bất kỳ một biện pháp canh tác nào cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái nông nghiệp. Các biện pháp canh tác được sử dụng phù hợp sẽ tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Làm tăng sức chống chịu và khả năng đền bù của cây đối với tác hại do sâu bệnh gây lên, đồng thời tạo môi trường bất lợi kìm hãm quá trình phát triển của các loài dịch hại. Biện pháp canh tác hợp lý là cơ sở quan trọng trong phòng trừ tổng hợp dịch dịch hại cây trồng ( IPM).
 Do đó, biện pháp canh tác hợp lý góp phần kìm hãm sự phát triển và gián tiếp tiêu diệt dịch hại, bảo vệ và tăng năng suất, chất lượng cây trồng. Việc sử dụng rộng rãi và hiệu quả các biện pháp canh tác trong phòng trừ dich hại cây trồng là góp phần xây dựng nền nông nghiệp an toàn và bền vững. Các biện pháp canh tác hợp lý vừa có tác dụng ngăn chặn sự xuất hiện và phát triển của dịch hại và giảm thiểu thiệt hại do chúng gây lên đối với cây trồng. Sử dụng hiệu quả các biện pháp canh tác trong nông nghiệp là chúng ta đã giảm được lượng thuốc bảo vệ thực vậ trong phòng trừ dịch hại cây trồng, hạn chế được ô nhiễm môi trường và tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn cho tiêu dùng và xuất khẩu. Đó cũng chính là cơ sở để chúng ta nâng cao chất lượng và vị thế của nông sản Việt Nam trong xu thế hội nhập khu vực và quốc tế.
Văn Phú
Thư viện ảnh
Nghề vá lưới truyền thống ấp Vĩnh Quới, xã Vĩnh Hòa Phú
Khóm Tắc Cậu
Nông thôn Châu Thành
Video
Web liên kết
Quảng cáo